Zijn onderhoudsbijdragen tussen ex-samenwoners fiscaal aftrekbaar?
Persoonlijke onderhoudsbijdragen die tussen ex-gehuwden betaald worden zijn (onder bepaalde voorwaarden) fiscaal aftrekbaar.
Wanneer feitelijk of wettelijk samenwonenden uit elkaar gaan, spreken zij soms ook af dat één partner gedurende een bepaalde periode een persoonlijke onderhoudsbijdrage betaalt aan de andere. Maar is zo’n bijdrage fiscaal aftrekbaar?
Regel: in principe niet – zie art. 90, 3° WIB en art. 104, 1° WIB
Voor de fiscale aftrek van onderhoudsuitkeringen vereist de wet dat de betaling gebeurt op basis van een wettelijke onderhoudsverplichting die voortvloeit uit het Burgerlijk Wetboek, het Gerechtelijk Wetboek of een gelijkaardige buitenlandse regeling.
Na het einde van een feitelijke of wettelijke samenwoning bestaat er in België doorgaans echter geen wettelijke onderhoudsplicht tussen de voormalige partners.
Wanneer partijen tijdens een bemiddeling of in een overeenkomst toch afspreken dat de ene partner gedurende een bepaalde periode een persoonlijke onderhoudsbijdrage zal betalen, dan is die verbintenis contractueel, en dus niet gestoeld op een wettelijke basis.
Fiscale gevolgen
Wanneer een onderhoudsbijdrage enkel contractueel is overeengekomen:
- is zij niet fiscaal aftrekbaar voor de betaler;
- is zij in principe ook niet belastbaar bij de ontvanger.
De belastbaarheid van ontvangen onderhoudsgelden is immers het spiegelbeeld van de aftrekbaarheid bij de betaler: de FOD Financiën stelt expliciet dat dezelfde voorwaarden gelden voor de belastbaarheid bij de ontvanger als voor de aftrekbaarheid bij de betaler.
Besluit
Een persoonlijke onderhoudsbijdrage tussen ex-feitelijk samenwonenden of ex-wettelijk samenwonenden is doorgaans niet fiscaal aftrekbaar wanneer zij enkel gebaseerd is op een overeenkomst tussen partijen. Voor de fiscale aftrek is een wettelijke onderhoudsverplichting vereist. Dat onderscheid verdient bijzondere aandacht bij het opstellen van een bemiddelingsakkoord of overeenkomst na een relatiebreuk.